STEM OPT Nedir? OPT ve CPT Farkı (2026 Bilgi Rehberi)

STEM OPT, ABD’de F-1 öğrenci vizesiyle STEM alanında derece alan öğrencilerin standart 12 aylık OPT süresine ek olarak 24 ay daha alanında çalışabilmesini sağlayan uzatmadır. Yani uygun bir STEM bölümünde toplam çalışma izni süresi 12 + 24 = 36 aya kadar çıkabilir. OPT, mezuniyet dönemindeki uygulamalı çalışma iznidir; CPT ise eğitim programının parçası olan staj iznidir. Aşağıdaki bölümler bu kavramları resmi kaynaklara dayanarak açıklıyor.

Bilgilendirme notu: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. STEM OPT, OPT ve CPT ABD göçmenlik hukukunun parçasıdır ve süreç öğrencinin okulundaki DSO (Designated School Official) ile USCIS üzerinden yürür. Study Surfer vize danışmanlığı vermez; vize sürecinde anlaşmalı kurumlara yönlendirir ve temel bilgilendirme sağlar. Karar öncesi mutlaka aşağıdaki resmi kaynakları kontrol edin.

OPT Nedir?

OPT (Optional Practical Training), F-1 öğrencilerin ana çalışma alanlarıyla doğrudan bağlantılı geçici çalışma iznidir. İki türü vardır:

• Pre-completion OPT: Eğitim devam ederken kullanılır (genellikle yarı zamanlı).
• Post-completion OPT: Mezuniyetten sonra kullanılır ve tam zamanlı olabilir.

Post-completion OPT her bir yükseköğretim kademesi için 12 aya kadar verilir. Örneğin lisansta 12 ay kullandıktan sonra, yüksek lisansa geçtiğinizde yeni bir 12 ay hakkı doğar.

Kaynak: USCIS - Optional Practical Training (OPT) for F-1 Students (2026)

OPT ve CPT Farkı Nedir?

En sık karıştırılan iki kavram OPT ve CPT’dir. Farkları şöyle:

Özellik	OPT	CPT
Açılım	Optional Practical Training	Curricular Practical Training
Ne zaman	Eğitim sırasında veya mezuniyet sonrası	Yalnızca eğitim sırasında
Niteliği	Alanla ilgili isteğe bağlı çalışma	Müfredatın zorunlu/ayrılmaz parçası (staj/uygulama)
İzni kim verir	DSO önerir, USCIS onaylar (EAD kartı gerekir)	DSO yetkilendirir, ayrı USCIS başvurusu ve EAD gerekmez
Başvuru belgesi	Form I-765	Form I-20 (DSO düzenler)

Önemli bir ayrıntı: 12 ay veya daha fazla tam zamanlı CPT kullanırsanız OPT hakkınızı kaybedersiniz; yarı zamanlı CPT ise OPT hakkını etkilemez.

Kaynak: USCIS Policy Manual, Vol. 2 Part F, Ch. 5 - Practical Training (2026)

STEM OPT Nedir? 24 Aylık Uzatma

STEM alanında derece alan öğrenciler, 12 aylık post-completion OPT süresinin ardından 24 aylık STEM OPT uzatması için başvurabilir. Bu uzatma yalnızca belirli koşullarda mümkündür.

Süre kalemi	Süre
Standart post-completion OPT	12 aya kadar
STEM OPT uzatması	+24 ay
STEM alanında olası toplam	36 aya kadar

STEM OPT uzatmasının temel koşulları:

• Derece, SEVP onaylı ve akredite bir okuldan STEM alanında olmalı (aşağıya bakın).
• İşveren, ABD federal E-Verify sistemine kayıtlı olmalı.
• Öğrenci, DSO’ya her 6 ayda bir durum bildirimi yapmalı; ayrıca 12 aylık doğrulama raporu istenir.

Kaynak: USCIS - STEM OPT Extension for F-1 Students (2026)

Hangi Bölümler STEM OPT Kapsamında?

STEM OPT uzatmasına uygunluk, mezun olunan bölümün DHS STEM Designated Degree Program List (DHS STEM Belirlenmiş Bölümler Listesi) üzerinde bulunmasına bağlıdır. DHS, STEM alanını Eğitim Bakanlığı’nın CIP (Classification of Instructional Programs) sınıflamasına göre tanımlar. Çekirdek alanlar:

• Mühendislik (CIP 14)
• Biyolojik bilimler (CIP 26)
• Matematik ve istatistik (CIP 27)
• Fiziksel bilimler (CIP 40) ve ilgili alanlar

Liste periyodik güncellenir; en son güncelleme Temmuz 2024’te yapılmış ve bir alan daha eklenmiştir. Kendi bölümünüzün altı haneli CIP kodunun listede olup olmadığını I-20 belgenizden ve resmi listeden kontrol etmelisiniz.

Kaynak: Study in the States (DHS) - Eligible CIP Codes for the STEM OPT Extension ve DHS STEM Designated Degree Program List (ICE, 2024)

Veli için not: Bölüm seçimi yalnızca akademik bir tercih değil; ABD’de mezuniyet sonrası çalışma süresini de doğrudan etkiler. STEM listesindeki bir bölüm, çocuğunuza toplam 36 aya kadar deneyim penceresi sunabilirken, liste dışı bir bölümde bu süre 12 ayla sınırlı kalır. Bu fark, kariyer planı ve olası H-1B geçişi açısından erken düşünülmesi gereken bir konudur.

Başvuru Zamanlaması

Zamanlama OPT ve STEM OPT’de kritik öneme sahiptir. Başvuru Form I-765 ile USCIS’e yapılır:

• İlk (post-completion) OPT: Program bitiş tarihinden 90 gün öncesine kadar başvurabilirsiniz; en geç program bitişinden 60 gün sonrasına kadar başvuru yapılmalıdır. Ayrıca DSO’nun SEVIS önerisinden itibaren 30 gün içinde dosyalanmalıdır.
• STEM OPT uzatması: Mevcut OPT EAD kartınızın bitiş tarihinden 90 gün öncesine kadar ve DSO’nun SEVIS’e öneriyi girmesinden itibaren 60 gün içinde başvurmalısınız.

İşsizlik sınırları da izlenmelidir: post-completion OPT sırasında toplam 90 gün işsiz kalınabilir; STEM OPT uzatmasıyla bu sınır toplamda 150 güne çıkar (90 gün bu toplamın içindedir, üstüne eklenmez).

Kaynak: Study in the States (DHS) - F-1 Optional Practical Training (OPT)

Dürüst Not: Politikalar Değişebilir

OPT ve STEM OPT süreleri, uygun bölüm listeleri ve işsizlik sınırları resmi düzenlemelere dayanır ve zaman içinde değişebilir. STEM listesi neredeyse her yıl güncellenir; başvuru pencereleri ve işveren şartları da idari kararlarla değişebilir. Bu yazıdaki her rakam yukarıda linklenen DHS ve USCIS kaynaklarından teyit edilmiştir; yine de karar vermeden önce güncel bilgiyi resmi kaynaktan doğrulayın ve okulunuzdaki uluslararası öğrenci ofisi (DSO) ile teyitleşin. Süreçle ilgili hukuki adımlar öğrencinin kendisi, okulu ve USCIS arasında yürür.

Sık Sorulan Sorular

STEM OPT ile OPT aynı şey mi? Hayır. OPT, tüm F-1 öğrencilerinin alanıyla ilgili 12 aya kadar kullanabildiği çalışma iznidir. STEM OPT, yalnızca STEM listesindeki bölümlerden mezun olanların bu 12 ayın üstüne aldığı 24 aylık uzatmadır.

STEM OPT için işveren şartı var mı? Evet. STEM OPT uzatmasında işverenin E-Verify sistemine kayıtlı olması ve resmi eğitim planı (Form I-983) sunulması gerekir. Standart OPT’de bu şart yoktur.

Bilgisayar bilimi ve bilgisayar mühendisliği STEM kapsamında mı? Genellikle evet; her ikisi de yaygın olarak STEM listesindeki CIP kodlarına girer. Ancak kesin cevap I-20’nizdeki altı haneli CIP koduna bağlıdır. İki bölümün farkını Bilgisayar Bilimi mi Bilgisayar Mühendisliği mi? yazısı ele alıyor.

OPT sırasında ne kadar işsiz kalabilirim? Post-completion OPT sırasında toplam 90 gün; STEM OPT uzatmasıyla toplam 150 gün. Bu sınır aşılırsa F-1 statüsü etkilenebilir.

---

ABD, çalışma sonrası deneyim açısından OPT ve STEM OPT ile öne çıkan ülkelerden biridir. Ülke genelindeki eğitim ve başvuru koşulları için ABD ülke rehberine göz atabilirsiniz. Rota planınızı birlikte netleştirmek isterseniz ücretsiz keşif görüşmesi için Study Surfer’a yazın; kabul garantisi satmaz, size özel gerçekçi bir yol haritası çıkarır.